Škotska poseduje preko 2.000 zamkova, od kojih svaki nosi ostatke neke bitke, opsade ili političke zavere.
Ni jedna druga evropska zemlja nema toliko utvrđenja na tako malom prostoru, što govori koliko je ova teritorija bila ratom prožeta vekovima. Zamkovi nisu samo turistički orijentiri, oni su fizički dokaz kako se Škotska branila, preživljavala i menjala.
Tvrđave koje čuvaju tajne
Na stenovitoj litici iznad Severnog mora, svega nekoliko kilometara južno od Stonehavena, Dunnottar deluje nepristupačno čak i danas. Oko 50 metara strmih litica odvaja zamak od mora, a uski kameniti prolaz koji ga povezuje sa kopnom namerno je isklesan tako da svaki napad bude izložen sa svih strana. Danas su ruševine rasprostranjene na preko tri i po hektara, a sama pozicija čini ga jednim od najfotogeničnijih zamkova u Škotskoj.
Castle Stalker stoji na ostrvu u jezeru Laich, severno od Obana, kao mala kula iz 14. veka koju je izgradio ser John Stewart. Dostupan je samo čamcem, što ga čini izolovanim i gotovo teatralnim u svojoj usamljenosti. Najbolje se vidi sa obale duž puta A828, gde izgleda kao da pluta između neba i vode.
Keiss Castle, izgrađen krajem 16. veka od strane Georgea Sinclara, nalazi se na strmim liticama koje gledaju na Sinclair Bay. Oštećen tokom opsada 1600-ih, a kasnije obnovljen 1860. godine, zamak je tokom Drugog svetskog rata postao strateška tačka odbrane od potencijalne nemačke invazije sa norveške strane. Ostaci bunkera i dalje su vidljivi na obali, podsetnik na to koliko je ova lokacija bila strateški važna čak i u 20. veku.
Kilchurn Castle, smešten na severnoj obali jezera Awe, izgrađen je u 15. veku kao dom porodice Campbell. Njegova ruševina i dalje stoji kao svedok moći klana koji je vladao ovim predelom. Kada magla siđe na jezero, zamak izgleda kao da izlazi iz vode — gotovo kao duh koji odbija da ode.
Castle Sinclair, podignut krajem 15. veka od strane Williama Sinclara, oštećen je tokom opsade 1680. godine i nikada više nije bio nastanjen. Njegova pozicija na litici čini ga impresivnim, čak i u raspadanju. Najbolje ga je videti su sa istočne strane, gde se vidi koliko je malo trebalo da ceo zamak sklizne u more.
Škotska istorija nije bila mirna, i svaki od ovih zamkova je svedok nasilja, političkih prevrata i klanskih sukoba koji su oblikovali ovu zemlju. Ruševine ne pričaju o slavi, nego o opstanku. I to je ono što ih čini fascinantnim. Svaki zamak je dokaz da je u Škotskoj, vekovima unazad, ostajanje na vlasti značilo biti spreman da se braniš. I da ta odbrana puno košta.